timwijgerde
Beheerder
Hallo luitjes,
Het was zeker een leuke en leerzame dag! Glenn, Margriet en de kinderen zorgen altijd goed voor mij. Dit keer waren er zelfs belegde broodjes waar ik van smulde. De volgende post is overigens weer eens uit de hand gelopen...
. Wanneer ik over licht schrijf, kan ik niet makkelijk stoppen. In het aankomende nummer van Ons zeeaquarium heb ik ook een epistel geschreven over zgn. mesofotische koraalriffen, die voorkomen op een diepte van 30 tot 150 meter (ongeveer). Hier heb ik ook wat geschreven over licht, en hoe gemeten PAR-waarden in het aquarium zich verhouden tot de natuur. Met dank aan Pim Bongaerts (foto’s) en Michel Dieleman (vertaling vanuit het Engels, de taal waarin ik het originele verhaal schreef voor het overwegend Amerikaanse publiek). Enfin, ik had gisteren een lichtmeter bij me omdat het me interessant leek om Glenn’s beroemde DSR-rif eens onder de loep te nemen. We hebben eerst buiten een meting gedaan, ter illustratie. We maten toen een relatief lage PAR-waarde van 300-400 micromol/m2/s, door de vrij sterke bewolking op dat moment. In Nederland heb ik weleens 2000 micromol/m2/s gemeten.
De PAR-waarde geeft aan hoeveel bruikbaar licht (voor fotosynthese) per seconde op een oppervlak van een vierkante meter valt. PAR is de grootheid, en geeft dus aan wat we meten. PAR staat voor Photosynthetically Active Radiation, in het Nederlands Fotosynthetisch Actieve Straling. De eenheid van PAR is micromol/m[SUP]2[/SUP]/s. Een micromol (µmol) staat voor een heel groot getal, namelijk 6 * 10[SUP]17 [/SUP]fotonen (lichtdeeltjes). Een zes met zeventien nullen dus. Geen wonder dat wetenschappers hiervoor een woord gebruiken.
Het golflengtebereik van de gemeten fotonen ligt ongeveer tussen 380 nm (violet) en 720 nm (dieprood). Eigenlijk meten we dus een “regenbui” van fotonen, met alle kleuren van de regenboog. Hoe hoger de lichtsterkte, hoe harder het fotonen “regent”.
Grafiek van het bereik van de LiCor lichtmeter.
Maar hoe moet je als aquariumhobbyist deze getallen nu interpreteren? Hier kun je boeken over vol schrijven, en dat heeft men ook zeker gedaan, dus ik ga wat algemene richtlijnen in de vorm van een tabel geven. Nogmaals, dit zijn richtlijnen omdat dit onderwerp complex en genuanceerd is. Een gemiddeld aquarium dat goed verlicht is vertoont een lichtsterkte van ongeveer 100 tot 500 µmol/m[SUP]2[/SUP]/s. Dit is voldoende voor een goede koraalgroei en –kleuring. Deze situatie is van toepassing op Glenn’s beroemde DSR-rif. Hoe meer licht, hoe meer waterbeweging nodig is om stress bij koralen te voorkomen.
Ik hoop dat jullie hier wat aan hebben! Ik eindig deze post met twee foto's die ik gisteren bij Glenn maakte. De gorgoon (Diodogorgia sp.) groeit in Glenn's eerste DyMiCo-systeem, de Acropora (formosa/muricata?) in zijn tweede.
| Situatie | Lichtsterkte als PAR (uitgedrukt in µmol/m[SUP]2[/SUP]/s) |
| 10 meter diepte op koraalrif, bij volle maan. | 0.01 |
| 165 meter diepte op koraalrif, overdag. Tevens het huidige diepterecord van een steenkoraal met zoöxanthellen (Leptoseris hawaiiensis). | 0.5 |
| 95 meter diepte op koraalrif, overdag. | 10 |
| 40 meter diepte op koraalrif, overdag. Waarde gemeten op de bodem van een goed verlicht zeeaquarium. | 100 |
| 20 meter diepte op koraalrif, overdag. Gemeten waarde in het midden van een goed verlicht zeeaquarium. Start verzadiging fotosynthese bij steenkoralen. Kleurrijke pigmentproductie* van veel “SPS” steenkoralen duidelijk zichtbaar, maar nog niet verzadigd. | 300 |
| 10-15 meter diepte op koraalrif, overdag. Gemeten waarde bovenin Glenn’s DSR-rif. Start groeiverzadiging van veel steenkoralen (bv. Galaxea fascicularis). Kleurrijke pigmentproductie prominent, maar nog niet verzadigd voor Acropora spp. en andere kleinpoliepige steenkoralen. | 400-500 |
| 5-10 meter diepte op koraalrif, overdag. Gemeten waarde bovenin een goed verlicht zeeaquarium. Dicht bij volledige groeiverzadiging van veel steenkoralen, en grotendeels of volledige kleurverzadiging van Acropora spp. en andere kleinpoliepige steenkoralen. | 700 |
| 2,5-5 meter diepte op koraalrif, overdag. Gemeten waarde bovenin een sterk verlicht zeeaquarium. Stressvol voor koralen en hun symbiose-algen (zoöxanthellen). Veel waterbeweging helpt overdag stress te verlichten, door het overschot aan schadelijke zuurstofmoleculen (geproduceerd tijdens de fotosynthese) af te voeren. | 1000-1200 |
| 0-2,5 meter diepte op koraalrif, overdag. Gemeten waarde net boven het wateroppervlak van een sterk verlicht zeeaquarium. Stressvol voor koralen en hun symbiose-algen (zoöxanthellen). Wordt niet door alle koralen getolereerd. | 2000 |
| Maximale zonnekracht in de tropen, rondom het middaguur. Steenkoralen en zachte koralen in de getijdenzone kunnen hier dagelijks aan worden blootgesteld. Stressvol voor koralen en hun symbiose-algen (zoöxanthellen). | 2600 |
| Lichtsterkte direct gemeten onder zeer felle HQI- en LED-lampen. Niet heel relevant omdat deze waarde snel afneemt met afstand van de verlichting. | >5000 |
*Felle koraalkleuren worden veroorzaakt door fluorescerende eiwitten (FP’s zoals GFP, Green Fluorescent Protein), maar ook door niet-fluorescerende eiwitten (zoals bij Seriatopora hystrix). Deze kleurrijke koraalpigmenten zijn geliefd onder hobbyisten, en zijn een uiting van bescherming tegen veel licht. Ook lijken deze eiwitten door koralen ingezet te worden bij zeer weinig licht. Zie voor meer informatie mijn artikel in het julinummer van OZ.
Laatst bewerkt:
